Khutba 37 - Hoogmoed; de basis van het …

Khutba 37 - Hoogmoed; de basis van het slecht gedrag

Beste broeders en zusters,

 

Sinds enkele weken behandelen wij aspecten van het goede gedrag. Wat hebben wij tot nu toe geleerd? Wij hebben geleerd dat …

 

  • goed gedrag een geprezen plaats heeft in de Islam,

  • goed gedrag een onderdeel is van at-Takwa (godsvrucht),

  • de Boodschapper van Allah het beste gedrag had (zijn gedrag was de Koran) en dat wij hem als voorbeeld moeten nemen,

  • de oorzaak van het slechte gedrag hoogmoed ‘al kibr’ is. En dat het noodzakelijk is kibr uit de harten te verwijderen, zodat de slechte gedragingen verdwijnen.

     

    Vandaag zullen wij het met de wil van Allah hebben over de genezingsmethode van hoogmoed. Het werken is aan ons en het succes komt van Allah.

     

    Wanneer wij het hebben over slecht gedag dan hebben we het over gedragingen zoals jaloezie, haat, huichelarij, onrecht (zoelm), hardheid, afstand nemen, niet accepteren van adviezen, niet vergeven, wraak, niet accepteren van de fouten, de fouten zoeken bij anderen en wantrouwen…Gedragingen die helaas aanwezig zijn in de maatschappij waarin wij leven en tussen de moslims in het bijzonder.

     

    Wij hebben destijds gezegd dat slechte gedragingen meestal bij iemand in een kettingvorm, achter elkaar komen. Bijvoorbeeld: als iemand een hard hart heeft, dan heeft deze persoon ook als slechte achlaaq ‘het niet kunnen vergeven van mensen’, ‘afstand houden’ enz.

     

    Terwijl deze slechte gedragingen veel en verschillend zijn, is de aard, basis, de wortel hetzelfde, het gaat namelijk om één en dezelfde ziekte.

    Ibnoel Qayyim zegt in zijn boek ‘Al-Fawaied’ onder de titel ‘basis van goede en slechte achlaaq’ dat de basis van alle slechte achlaaq ‘hoogmoed’ (kibr) is.

    De slechte gedragingen zullen alleen verdwijnen wanneer kibr uit het hart van een persoon wordt verwijderd. Voordat wij overgaan tot de genezingsmethode wil ik jullie een omschrijving geven van kibr.

     

    Hoogmoed (in het Arabisch: al kibr) is een innerlijk ziekte. Sjaytaan gebruikt het als een middel om de mens van de rechte pad te laten afdwalen. Door hoogmoed zal een persoon de waarheid verwerpen en zal de anderen als laag beschouwen. Heel veel mensen van verschillende klassen hebben hoogmoed. Zelfs geleerden, studenten van kennis en aanbidders kunnen te maken hebben met hoogmoed. Omdat hoogmoed een vernietigende werking heeft (voor de persoon zelf en voor de maatschappij), heeft Allah bekend gemaakt dat Hij niet houdt van degenen die hoogmoedig zijn. Allah zegt:

    لاَ جَرَمَ أَنَّ اللّهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعْلِنُونَ إِنَّهُ لاَ يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِينَ

     

    “Zeker, Allah weet wat zij verbergen en wat zij openbaar maken. Waarlijk, Hij houdt niet van de hoogmoedigen.” (an-Nahl: 23)

     

    وَلاَ تَمْشِ فِي الأَرْضِ مَرَحًا إِنَّكَ لَن تَخْرِقَ الأَرْضَ وَلَن تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُولاً

     

    “En loop niet op de aarde met verwaandheid en arrogantie. Voorzeker, je kunt de aarde noch kwellen, noch doorgronden, noch kun je een gestalte in hoogte, zoals de bergen, bereiken.”
    (al-lsra: 37)

     

    Als Allah niet houdt van iemand betekent dat dat Hij hem haat. En als Allah iemand haat, zal hij het zeer slecht hebben in het hiernamaals.

     

    فَادْخُلُواْ أَبْوَابَ جَهَنَّمَ خَالِدِينَ فِيهَا فَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ

     

    “Gaat aldus de poorten van de Hel binnen en voorzeker, wat een slechte bestemming zal er zijn voor de hoogmoedigen.” (an-Nahl: 29)

     

    De Boodschapper van Allah zei: “Degene die een greintje trots in zijn hart bezit, zal niet naar het Paradijs kunnen gaan.” (Moeslim)

     

    Waarmee kan iemand hoogmoed hebben?

     

  • Kennis

  • Afkomst

  • Rijkdom

  • Mensen die hem volgen

  • Sociaal positie

  • Sterkte

  • Schoonheid / knapheid

     

    Hoe weet men of iemand hoogmoed heeft?

     

    Hoogmoed is vaak te zien aan hoe iemand kijkt, hoe iemand praat, zijn houding, hoe hij loopt, hoe hij zit enz.

    De gradaties van hoogmoed

     

    De geleerden hebben kibr in drie onderdelen verdeeld:


    1. Iemand heeft kibr in zijn hart en hij denkt van zichzelf dat hij beter is dan de andere mensen. Maar hij probeert het in zichzelf te houden, hij toont het niet. Deze persoon heeft in zijn hart een grote boom maar dan zonder takken. Deze takken heeft hij zelf afgeknipt.

    2. Iemand heeft kibr en laat het door middel van zijn daden aan de mensen zien. Hij keert zich van de mensen af als zij zijn positie niet erkennen die volgens hem hoger en beter is. Zijn houding is kleinerend ten opzichte van de andere mensen.

    3. Iemand laat de kibr zien door middel van zijn tong. Hij spreekt met zijn woorden alsof hij veel kennis heeft. Hij zegt dat hij beter is. Hij is een opschepper.

     

    Tekenen van hoogmoed

     

    1. Het niet accepteren van de waarheid. Het verwerpen van de waarheid.

    2. Het laag beschouwen van anderen.

     

    De Boodschapper van Allah heeft deze twee kenmerken opgenoemd in de volgende overlevering: “Hoogmoed betekend de waarheid verwerpen en anderen als laag beschouwen.”(Moeslim)

     

     

    Hoe kan men hoogmoed genezen?

     

    Wij zullen gaan voor een totale grondige genezing.

     

    Verwijderen van ‘de hoogmoed boom’ vanaf haar wortels/ stam.

     

    Hij moet zichzelf en Allah kennen. De mens moet weten dat Allah hem van aarde en daarna uit sperma schiep; dezelfde plaats waar de urine vandaan komt. Allah heeft hem vervolgens laten groeien en groeien totdat hij iets is geworden, nadat hij eerst niets hoorde en niets zag. Hij moet niet vergeten dat hij eerst zwak was voordat hij sterk werd en arm was voordat hij rijk werd.

     

قُتِلَ الْإِنسَانُ مَا أَكْفَرَهُ  مِنْ أَيِّ شَيْءٍ خَلَقَهُ  مِن نُّطْفَةٍ خَلَقَهُ فَقَدَّرَهُ  ثُمَّ السَّبِيلَ يَسَّرَهُ ثُمَّ أَمَاتَهُ فَأَقْبَرَهُ

 

Verdoemd is de mens! Hoe ondankbaar is hij! Waaruit heeft Hij hem geschapen? Hij heeft hem uit een druppel geschapen en daarna voor hem beschikt; Vervolgens maakte Hij het Pad gemakkelijk voor hem; Vervolgens liet Hij hem sterven en plaatste hem in zijn graf. (Abasa: 17-21)

En als diegene beseft dat hij eerst zo was dan moet hij kijken hoe hij zal eindigen. Hij sterft en keert terug naar wat hij ooit was; hij hoort niets, hij kan zich niet bewegen en ziet niets. Zijn lichaam begint te rotten en alles van zijn lichaam bederft en keert terug naar wat het was; aarde. Na lange tijd keert hij weer terug naar Allah op Yaum al-Qiyaamah op een andere aarde. Daar ziet hij heel veel dingen zoals al-Djennah (het Paradijs) en an-Naar{de Hel). Hij krijgt daar een eigen boek.

 

اقْرَأْ كَتَابَكَ كَفَى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيبًا

 

(Er zal tegen hen gezegd worden): "Lees jouw boek. Jij zelf bent op deze Dag voldoende als een rekenaar." (al-Isra: )4)

Daar staan alle werken in, wat hij heeft gedaan en wat hij heeft gezegd. Allah heeft alles verzameld. Hij zal ondervraagd worden door Allah en daarna zal hij naar zijn uiteindelijke bestemming gaan; ad-Djennah of an-Naar. Denk op dat moment wat jouw trots dan voor jou heeft gedaan. Wees dus nederig in plaats van trots.

 

Mens moet zijn Heer Allah kennen. Wanneer hij de eigenschappen van zijn Heer kent, zal hij inzien hoe groot, machtig en perfect Allah is. Hij zal inzien dat Allah in staat is alles te doen wat Hij wil en dat alles in dit universum, hetzij groot of klein, pas beweegt en gebeurt nadat Hij het wil. Hij zal begrijpen dat al het goede, al het succes en al de gunsten van Allah komen…

 

وَمَا بِكُمْ مِنْ نِعْمَةٍ فَمِنَ اللَّهِ

 

“Welke gunsten je ook ontvangt, zij komen van Allah.” (an Nahl: 53)

 

مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللَّهِ وَمَا أَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَفْسِكَ

 

“Welk goede ook tot jou komt, dat komt van Allah en welk kwaad jou overkomt, komt door jou zelf.” (an Nisaa: 79)

 

Hij zal begrijpen dat kennis, schoonheid, sterkte maar ook rijkdom en sociaal aanzien gunsten zijn van Allah en dus Allah de eigenaar is van deze gunsten.

 

قُلِ اللَّهُمَّ مَالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْكَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ بِيَدِكَ الْخَيْرُ إِنَّكَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ

 

“Zeg: "O, Allah, Heer van het Koninkrijk, jij geeft heerschappij aan wie jij wilt en neemt terug van wie jij wilt. Jij verheft, wie jij wilt en vernedert, wie jij wilt. Slechts in jouw hand is het goede. En jij hebt macht over alle dingen.” (Al-i Imran: 26)

 

Hij zal begrijpen dat hij niets bezit en dat niets afkomstig is van hem zelf. Door deze gedachte zal de hoogmoed in zijn hart verkruimelen. Hij zal beseffen dat hoogmoed niet past bij hem.

“Wa’l-hamdoelillahie Rabbi’l A’lemien.”