Vallen en opstaan

Vasthouden aan gebed en berouw sterkt je geloof.

Wanneer je in een dip zit verzwakt je geloof vaak. Door voortdurend berouw te tonen en vast te houden aan het gebed zorg je voor een sterke connectie met je Heer, ook als het even tegen zit.

Het komt je vast niet als een verrassing te staan dat de mens verschillende fasen in zijn of haar leven doormaakt. Als we dit bekijken vanuit de positie van een moslim, dan kunnen we zeggen dat we soms vol vertrouwen zijn en stevig in onze schoenen staan. Echter, soms ontberen we vertrouwen, zijn we vol angsten en twijfels en is onze staat van geloof als een kaartenhuis vlak voordat de wind deze omver blaast. We moeten hier echter niet van schrikken. Het is nu eenmaal zo dat geloof, ofwel ‘imaan’, fluctueert: soms is het hoog en soms is het laag. Wat je er vervolgens aan doet, dat is wat telt.

Er is een mooie overlevering in sahieh Muslim waarin twee metgezellen van de profeet (vrede en zegeningen zij met hem) het hier over hebben: Abu Bakr en Hanzalah Usayyidi (moge Allah tevreden met hen beiden zijn) vertellen dat wanneer zij in het gezelschap van de profeet (vrede en zegeningen zij met hem) zijn, dat zij dan vol gedachten over Allah, het paradijs en het hellevuur zijn. Echter, wanneer zij niet in zijn gezelschap zijn, dan worden ze geheel door de alledaagse dingen in beslag genomen. Hanzalah gaat zelfs zover dat hij zichzelf soms een hypocriet, ofwel munaafiq, voelt. De profeet (vrede en zegeningen zij met hem) stelt hen gerust door te zeggen:

Bij Degene in wiens hand mijn leven is, als je gedachten hetzelfde zijn als wanneer je in mijn aanwezigheid bent, en je bent altijd bezig met het gedenken (van Allah), dan zullen de engelen je handen schudden in je bed en op je weg, maar, Hanzalah, er moet tijd worden besteed (aan de wereldse zaken) en tijd worden besteed (aan gebed en contemplatie). Hij, (de profeet) herhaalde dit drie keer.

Muslim

Als zelfs de nobelste van de metgezellen hier mee te stellen hebben, hoe dienen wij, fysiek zo ver verwijderd van de profeet (vrede en zegeningen zij met hem) hier dan mee om te gaan? Hoe houden we ons geloof op niveau, zijn we standvastig in moeilijke tijden en behouden we onze relatie met Allah op peil?

Een tijd geleden kwam een vriend naar me toe. Ik had hem een tijdje niet gezien en vroeg hem hoe het ging. Hij antwoordde met een hadith waarin Umar (moge Allah tevreden met hem zijn) aangaf dat een gelovige zijn tijd goed moest besteden, want voor je het wist, was je leven voorbij. Deze jongen had op dat moment net een punt gezet achter een leven van feesten en lanterfanten. Sinds hij moslim was geworden, had hij twee banen aangenomen, was hij weer naar school gegaan, volgde hij lessen in de moskee en was hij druk bezig zijn schulden af te betalen. Toch had hij het gevoel niet genoeg met zijn religie bezig te zijn.

Het moet een behoorlijke inspanning zijn geweest om van een positie van ongeloof naar geloof te gaan en al deze praktische veranderingen in zijn leven aan te brengen, maar toch was hij niet tevreden. Het leek erop alsof hij zichzelf zeer streng bekeek (op zich geen kwalijke eigenschap) maar alsof hij de vergevingsgezindheid van Allah niet op waarde schatte. Iets soortgelijks zie je soms bij jongeren die als moslim zijn opgevoed maar als tiener wat zijn afgedwaald van de islam. Wanneer ze eenmaal die terugkeer hebben gemaakt kunnen ze ontzettend streng voor zichzelf zijn.

Terwijl deze mensen de grootste vorm van taubah (berouw) verrichten. Het verrichten van taubah (= berouw tonen) is een belangrijk onderdeel van de uitrusting van een gelovige. Het lijkt nu eenmaal in de natuur van de ziel te zitten om te proberen af te wijken van het pad dat Allah voor hem of haar bereidt heeft. Soms zondigt een mens daarbij – en dan is het van belang dat je als moslim terugkeert naar de tevredenheid van Allah. Berouw tonen is daarbij het allerbelangrijkste wat er is.

Zoals is overgeleverd van de profeet (vrede en zegeningen zij met hem) dat hij heeft gezegd:

Degene die berouw toont voor een zonde is als degene die geen zonde heeft begaan.

Ibn Maadjah

En zoals Allah zegt in de Koran:

En keert jullie allen berouwvol tot Allah, O gelovigen. Hopelijk zullen jullie welslagen.

Koran, hoofdstuk 24:31

Geleerden hebben een aantal voorwaarden aan taubah verbonden: spijt hebben van het verrichten van de zonde; stoppen met het verrichten van de zonde; vastberaden zijn om de zonde niet meer te verrichten. Soms is er een complicerende factor, bijvoorbeeld wanneer er een ander persoon bij de zonde betrokken is: vergiffenis vragen aan deze persoon of hem schadeloos stellen is dan een verplichting. Zoals de boodschapper (vrede en zegeningen zij met hem) heeft gezegd:

Degene die onrecht heeft begaan met betrekking tot de eer van zijn broeder of iets anders, laat hem vandaag nog de broeder om vergeving vragen alvorens er geen Dinar of Dirham meer is. Wanneer hij een aantal goede daden op zijn naam heeft staan, dan zullen enkele Hasanaat (goede daden) van hem ontnomen worden naar evenredigheid van zijn begane onrecht. En als hij geen Hasanaat heeft, dan zullen een aantal zonden ontnomen worden van degene die hij onrecht heeft aangedaan, waarna hij hiermee belast wordt.

Bukhari

Streef er dus naar om in het reine te komen met Allah, jezelf en met de ander.

Door goed na te denken over jezelf en over je handelingen, zul je er achter komen dat je berouw dagelijks nodig hebt. Geen mens is perfect, dus jij ook niet. Gebruik taubah dus om dichter bij Allah te komen en zo je imaan op peil te houden.

Een andere manier om dicht bij Allah te blijven is om je gebed te verrichten. Althans, verrichten? Eigenlijk is het beter om te zeggen dat je het gebed voor jezelf moet ‘vestigen.’ Zoals elke moslim zal weten en voelen, heb je kracht en doorzettingsvermogen nodig om je vijf dagelijkse gebeden op hun tijd te bidden, maar vooral ook om hier aan vast te houden. Het is niet voor niets, dat we lezen in de tweede overlevering uit de Arba’ien van Imam An-Nawawie dat islam inhoudt dat je onder andere de geloofsgetuigenis uitspreekt en het gebed vestigt (en daarnaast nog zakaat uitgeeft, vast tijdens de maand ramadan en de hadj verricht als je daartoe in staat bent). Niet simpelweg verrichten, maar vestigen.

En vergis je niet in de waarde van een gevestigde gebedsregelmaat.

De profeet (vrede en zegeningen zij met hem) vroeg zijn metgezellen ooit:

Vertel mij, als er bij één van jullie een rivier voor de deur zou zijn en hij zou er vijf maal per dag een bad in nemen, zou er dan nog vuil op hem blijven?” De mensen zeiden toen: “Er zou geen vuil op hem overblijven.” Hij (vrede en zegeningen zij met hem) zei: “Dit is een vergelijking met de vijf gebeden, Allah vergeeft onze zonden vanwege hen (de gebeden).

Bukhari

Het gebed en taubah. Zo kom je letterlijk in het reine na turbulente momenten en geloof me: die turbulente momenten komen voor in ieders leven.

De profeet (vrede en zegeningen zij met hem) zei ooit:

Elke nakomeling van Adam zal fouten begaan, en de beste van hen zijn degenen die regelmatig berouw tonen.

Tirmidzi

Een andere overlevering zal je helemaal de oren doen klapperen:

De profeet (vrede en zegeningen zij met hem) zei ooit: “Als jullie niet zouden zondigen, zou Allah jullie verwijderen en jullie vervangen met een volk dat zou zondigen en Allah vergiffenis zou vragen, zodat Hij ze zou kunnen vergeven.

Muslim

Wees je er dus van bewust dat het niet altijd goed zal gaan. Doe je best om zonden te voorkomen, maar weet wat je kunt doen, mocht je toch de fout in gaan. Weet ook dat Allah Al Ghafur is, de Meest Vergevingsgezinde is, Degene die pas stopt met smeekbeden verhoren als wij Hem niets meer vragen. Weet dat Allah houdt van degenen die Hem om vergeving vragen, die berouw tonen en dat Hij hen zal belonen om hun verrichtingen.

Zelfs de profeet (vrede en zegeningen zij met hem), onze perfecte voorbeeld, vroeg met regelmaat vergiffenis aan Zijn Heer:

O mensen, toon berouw aan Allah, want ik toon Hem wel honderd keer per dag berouw.

Muslim

Dus, samenvattend: als wij nu een keer een foutje maken, een zonde begaan, twijfels ervaren – wat doen we dan? Allereerst keren we terug naar Allah door berouw te tonen, vervolgens door ons gebed weer met regelmaat en standvastigheid te verrichten. Daarnaast moeten we ons ook beseffen, door ons te haasten naar de barmhartigheid en vergiffenis van Allah, dat we Zijn gebod volgen en Zijn beloning zullen ontvangen. Zoals Allah zegt:

En voorwaar, Ik ben zeker een Vergevensgezinde voor degene die berouw toonde en geloofde en goede daden verrichtte en vervolgens Leiding volgde.

Koran, hoofdstuk 20:82